حکومت ترهان ودلفان وسلسله وچگنی...به باقرخان سرتیپ وقاسم خان میرپنج رسید.



                                                                            نگارنده             حاج حسین آزادبخت مومه وند

     

    https://rozup.ir/up/yarane-moumavand/Pictures/DSC04247.JPG

     

     .....................................برخوردارخان امرایی سرهنگ فوج دلفان وترهان........................

    برخوردارخان مانند پدرش تشمال خان واجدادگرامی اش دارای صفات نیک بوده وازهرحیث صاحب فضل وکمال شجاعت سخاوت بود برخوردارخان شهرت فوقالعاده ای داشته اند برخوردارخان چندسالی حاکم ترهان ودلفان شدعده ای ازاهالی دلفان به هرترتیب که بودیک نفرگمنام وجانی را پیداکردند
    برخوردارخان راهنگام شام به قتل رسانیدند.بعدازمرگ برخوردارخان همسرش ملکزاده خانم به عقد حسین قلی خان سرداراشرف والی پشتکوه درآمداوازاین خانم دارای فرزندی پسربه نام علی رضا خان شدکه برادرمادری حبیب اله خان امرایی فرزند برخوردارخان میباشد.حبیب اله خان نیزهمراه مادرش به پشتکوه رفت ودرنزد والی حسین قلی خان ابوقداره ماندگارشدنظرعلی خان وجعفرقلی خان درنزدپسر
    عموهایش قاسم خان میرپنج وباقرخان به سربرده وحبیب اله خان که حدود یک سال داشت همراه مادرش به خانه حسین قلی خان والی شوهرمادرش رفت بعدازفوت زورس برخوردار خان ملکزاده خانم عاقبت به همسری حسینقلی خان سرداراشرف والی پشتکوه درآمدکه برای والی نیزپسری آورد بنام علی رضاخان شهاب الدوله معروف شد

     

    .............................حکومت ترهان ودلفان وسلسله وچگنی..........................

    ........................به باقرخان سرتیپ وقاسم خان میرپنج رسید.................

     حکومت وفرماندهی فوج ترهان به باقرخان سرتیپ رسید  باقرخان سرتیپ امرایی انسا نی سلیم النفس،وخوش مشرب واهل مطالعه وبه تمام معنی اهل کتاب بود خطی زیبا داشت وبه خواندن شاهنامه علاقه داشتند وهمواره چندنفرشاهنامه خوان در دیوان خانه اش حضورمی یافتندکه طبق نوشته کتاب تاریخ غضنفری درص(  302)این افراد مقرری سلانه داشتند وی نظربه همان طبع ملایم ازجنگ و خون ریزی دوری می جست ودرامور زندگی حالت معتدل ویک نواختی نداشت گاه به افراط می رفت وزمانی داد  کتاب تاریخ غضنفری وادامه ایرادات و نظریات نویسنده محترم که موضوع را ازصورت اصلی خارج وبا نظریات شخصی بیشتر نزدیک است تا مطلب تاریخی .اما   دراین کتاب می بینیم  که حکم برکناری برخوردارخان ازحکومت ترهان وفوج وحکم حکومتی و فرماندهی فوج ترهان ودلفان  ولقب سرتیپی با هدایایی برای باقرخان ازجانب دربارشاهنشاهی ایران توسط  شازاده امیرجنگ حشمت الدوله حاکم لرستان دربروجرد به باقرخان ابلاغ می شود که عین آنحکم برداشت شده ازکتاب غضنفری ازص )304 جلد یک .چنین نقل است

      

    رقم حمز ه میرزا حشمت الدوله دربرکناری برخوردارخان امرایی از ریاست فوج امرایی

                                               هو

    سجع مهر :امیرجنگ شد ازشاه حشمت الدوله 1286(ق) 

    به تاریخ شهر جمادی الثانیه مطابق سال فرخنده فال سیچقان ئیل سعادت دلیل یک هزارودویست ونودسه هجری به قانون نظام با احتشام مرقوم می شود که چون ریاست وصاحب منصبی فوج امرایی لرستان سابقأ برعهده عالی جا ه برخوردارخان محول مرجوع بود وبه واسطه سوء سلوک وعدم مبالات وتوجه مشارالیه اختلال کلی درامر فوج به هم رسیده ،ازفوج  مزبور جز  اسم بی رسم چیزی باقی نمانده بود واین معنی منافی با قوانین وقواعد نظامی ومباین با آن گونه هم پایی ما بود که اولیای دربارجهان مدار  را در آراستگی وقشون ظفر نمون حاصل است لهذا به تاریخ فوق به موجب این حکم واجازه جناب مستطاب اجل اشرف امجد سپهسالار اعظم دام اقباله العالی وبه موجب مخابره تلگرافی از خط بروجرد عالی جاه مشارالیه را از صاحب منصبی فوج مزبور خلع نموده منصب سرهنگی را درحق عالی جاه رشادت وجلادت  همراه مجدت و نجدت  انتباه مقرب الحضرت الوالا باقرخان پسر مرحوم فتح الله خان  سرتیپ که درحقیقت این فوج ارث اوبود برقرار وآراستگی  وپاداری ونظم وبرقراری کسر نفری فوجی رابه عهده مشارالیه محول ومفوض داشتیم که بانهایت مجاهدت اوقات خود رامصروف انجام واکمال این خدمت با رفعت دارد

    مقرر آن که عموم افراد وآحاد وصاحب منصبان و تابین فوج امرایی مشارالیه راسرهنگ بالااستقلال وخود را  ابوابجمع و سپرده به دانسته اوامر و نواهی او را مطیع ومنقاد بوده به خلاف رضا و صلاح  او قلم و قدمی  بر ندارند ودر عهده شناسند

                                                              تحریرا فی  شهر فوق سنه 1293( ق)      

     این تصویر عین حکم کومتی و  فرماندهی فوج ترهان ودلفان است که ازطرف درباره پادشاه ایران ناصرالدین شاه به نام باقرخان امرایی صادروتوسط شازاده حاکم لرستان با درجه سرتیپی دربروجرد به اوابلاغ شده است 

     


     

     http://up.y-m-v.ir/view/554157/293621613.jpg

     

     

    http://up.y-m-v.ir/view/554082/9053883081.jpg

     ایستاده ازسمت چپ باقرخان امرایی با جمعی ازفرماندهای لرستان درحضور مظفرالملک حاکم لرستان درسال 1301 قمری

     

    این عین حکم حکومتی باقرخان سرتیپ امرایی است که همراه باحکم برکناری برخوردارخان از  فرماندهی فوج  (امرایی)ترهان که با درجه سرتیپی  و خلعت برای  باقرخان  امرایی از دربار  شاهنشاه ایران ارسال وطی مراسمی در بروجرد  توسط  شاه زاده حمزه میرزا حشمت الدوله حاکم بر لرستان و خوزستان و  بروجرد به  باقرخان  امرایی  ابلاغ گردید و او از آن  تاریخ  بعنوان  سرتیپ وفرمانده فوج لرستان معرفی و مشغول به کار شد   

    که بعدأ بین دو  برادر قاسم خان  و باقرخان  بر سر حکومت  بتحریک عده ایی که همیشه وجود دارند درگیری و جنگ هاایی  پیش آمد که در نتیجه با نظر بزرگان ترهان ودلفان قاسم خان که جوانی آراسته وشجاع وتوانا بود درحکومت سهمی داشته باشد حکومت دلفان و فرماندهی فوج ترهان ودلفان با قاسم خان باشد که بدین شرح است  

    حکومت وفرماندهی فوج دلفان وسلسله به قاسم خان میرپنج سپرده شدکه درآن زمان لرستان جزحکومت ظل السطان شده بودودرسال 1297 ق به فرمان ناصرالدین شاه حکومت لرستان وخوزستان واراک به ظل السلطان واگذارمی شود چنان درلرستان ایجاد وحشت کرده که خوانین شورایی دردولیسکان زاغه درخانه حاج میرتیمورخان میرکه ازنظرمکان درمرکزلرستان قرارداردوازهرجهت برای تجمع خوانین وتشکیل جلسه مشورت مناسب بودبرگذارکردند که حدودششصدنفرازخوانین وکدخدایان لرستان درآن حضورداشتند.درآن جلسه باقرخان سرتیپ امرایی  به عنوان حاکم ترهان وچگنی ودلفان وقاسم خان میر پنج فرمانده فوج ترهان ودلفان دراین جلسه حضور داشتند که تمامأطی عرایضی تلگرافی به پیشکاه پادشاه ایران ناصرالدین شاه تقدیم واستدعای تعویض این حاکم راکرده بودند وسوگند یادکردند تا آخرین نفس درمخلفت با حکومت ظل السلطان مقاومت نشان داده وباز نایستند.سرکردگان ورؤسای طوایف وایلات بعدازانجام مراسم سوگند؟ عرض حال مفصلی به شاه تقدیم کردند  .عرض حال خوانین لرستان درنظرناصرالدین شاه اثربخشیده وآن رابه ظل السلطان ارائه داد وبه اوتوصیه کرد چون لرستانی ها ازشماترسیده اند فعلأ خودتان دررفتن به آن جا تعجیل نکنید ونایب الحکومه بفرستید ظل السلطان ازموضوع شکایت خوانین لرستان عصبانی شده ولی حفظ ظاهرمیکندوبه شاه می گوید اعلیحضرتااین هابه مصداق الخائن والخائف است چون من بادیگران فرق دارم به آن هااجازه نمی دهم دست به هرکاری بزنند به این علت ازحکومت من می ترسند همین اشخاص وقتی ازطعم امنیت وآرامش رابچشند آن وقت به من علاقه مند می شوند.ناصرالدین شاه درعین حال به اوسفارش کرد که تابا مردم مدارا کند.چند مدتی طول کشید تااوبه لرستان آمدوقبل ازاین که شاه زاده به بروجرد بیایدازجانب خودحاج محسن خان مظفرالملک رانایب الایاله گذاشت اوبامردم مهربانی وخوش رفتاری نمود به طوری که همگان ازکرداراورضایت خاطرداشتند .«وی دراین مدت به خلاف اسلاف خود که اکثرأ غیر  از پر کردن جیب  خود کاری نداشتند نه کسی را حبس و توقیف کرد و نه  مزاحمتی برای دیگران فراهم آورد و در نهایت وبی طرفی کار مردم را حل وفصل می کرد با مردم هم دوست شده بود  بعد از مدتی مردم لرستان با خبر  شدند  که شازاده حاکم لرستان وآرد بروجرد شده اند و برای دیدار او تعدادی از بزرگان لرستان ازجمله  باقر خان سرتیپ امرایی حاکم ترهان ودلفان وقاسم خان میرپنج فرمانده فوج دلفان وترهان وصدمهدی خان حسنوند امیرالعشایر  رئیس ایل سلسله وحیدرخان بیرانوند یکی ازبزرگان ایل بیرانوند و عده دیگر(غیر از گروه اسدخان سرهنگ  رئیس فوج  بیرانوند )در  رکاب مظفرالملک نایب الحکومه به سمت بروجرد حرکت کردند  و با پیشکشی  و هدایای  فراوان از نقد گرفته تا جنسی به  توسط حاج محسن خان مظفرالملک جهت شازاده تقدیم داشتند .که  قبلأ هم امام جمه محترم لرستان از جانب خوانین  پیشکوه به حضور  شاه زاده ی نا مهربان وظالم و ستمگر  رسیده ودر خواستهایی به او  ارائه  داد. که با مردم لرستان  آرام تر بر خورد کند ولی متاسفأنه جوابهای تند و خشونت آمیزی به این سید دوست داشتنی می دهد و سید دست خالی از نزد شاه زاده ی جلادو آدم  کش بر میگردد، خوانین  ناچار  دست به دامن نایب او مظفرالملک که با صدمهدی خان حسنوند امیرالعشایر دوست است و از طریق او بلکه نظر شاهزاده را موافق خود کنند که کمتر  مردم  لرستان را در تنگاه  قرار دهد خوانینی که مظفرالملک را  واسط کرده از دست ظل السلطان جان سالم  در  میبرند و  بقیه که اسدخان سرهنگ بیرانوند ریئس ایل بیرانوند دررئس آنها   قرار   دارد غیر  از  حاج میر تیمورخان میر  جان سالم بدر  می برد. بقیه  به دستور شاه زاده  تعدادی از سران گرفتار را  به  قتل   رسانیده و بقیه را   به  زندان اصفهان روانه  کرد. و بعد از  مدتی باقرخان سرتیپ وقاسم خان میرپنج امرایی حاکم ترهان ودلفان بر اثر تحریکات عده ای سود جو بین دو برادر به هم خورد وهر دو که دارای سپاه نظامی بودند با هم درگیرمی شوندکه باعث کشتارعده ای ازطرفداران هر دو شد و با  دخالت بزرگان وحاکم وقت لرستان قضیه فیصله می یابد.وباقرخان درنتیجه ظاهری که داشت وبه سبب نقصی که درزبان گفتاری  ومشکلی که دربینی داشت از حکومت  بر کنار شدو حکومت ترهان وچگینی وسلسله ودلفان وفرماندهی فوج به قاسم میرپنج رسید اوجوانی آراسته ،شجاع وسخاوتمند بود و از هر نظر شایسته جانشینی پدرش فتح اله خان و پسر  عمویش برخوردارخان را داشتند وباقرخان سرتیپ امرایی بعد ازبرکناری ازحکومت به محل زیرتنگ سیاب رفت ودرمیان طایفه آدینوند به خوبی بزندگی ادامه داد چون درآن محل دارای باغی بزرگ ویک دستگاه آسیاب تنوره بود ازدرآمدآنها زندگی میکرد ودرضمن خواهرش همسر چراغ علی خان آدینوند رئیس قسمتی ازآن طایفه بزرگ بود ونقل ازعموی بزرگ (نکارنده ) که درحدودسالهای 1345تاچهل شیش اوشب ها ازگذشته خود وخانوده وپدربزرگ نگارنده تعریف می کرد بارها از باقرخان وقاسمخان حرف زده واو در آ ن زمان حدود 90سال داشت البته اواز گذشته خود و از دست حکومت ها ی آن روز گار شکایت داشت  ومی گفت ازستم هایی که برما شده تعدادی ازاقوام نزدیکمان ازاین محل رفته ودیگربرنگشتندو ما هم ازآن ها خبری نداریم علتش ظلمهای این ها بوده ودرد دل های زیادی می کرد واز آن روزگاران شکایت داشت او می گفت باقرخان تازمان مرگ درحکومت برادرش هم اختیاردار اوبود هرچه اومی گفت همان می شد و باقر خان سرتیپ تاپایان عمر درحکومت برادرش نقش اصلی با اوبود وهمیشه مورداحترام دیگر بزرگان ترهان ودلفان  نیزبودند وبامشورت با او بیشترکارهای اصلی انجام می شد بدون صلادیداو کاری صورت نمی گرفت و

     

     چند سالی قاسم خان میر پنج با ارامش در ترهان ودلفان به حکومت ادامه داد تا اینکه عده ای ازمردم سودجو در دلفان وترهان دراطراف نظرعلی خان امرایی گرد آمده واوراعلیه قاسم خان تحریک کرده وجنگ خونین راه انداختند که شکست به دارودسته ی نظرعلی خان واردواوبه پشتکوه نزدحسین قلی خان ادامه حکومت قاسم خان وجنگ های او با نظرعلی خان برسرحکومت






    نویسنده مطلب : حاج حسین آزادبخت | تاریخ مطلب : پنجشنبه 06 شهريور 1393 | تعداد بازدید : 2692 | نظرات(1)

نظرات


این نظر توسط مدیریت وبسایت یاران مو مه وند در تاریخ 8 سال پیش و 23:07 دقیقه ارسال شده است

مخاطبان عزیز برای دیدن آدرس جدید وب سایت یاران مومه وند روی آدرس

http://yarane-moumavand.blogfa.com/ کلیکنمایند.


نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B :S
کد امنیتی
رفرش
کد امنیتی
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]